news-bg

Блог

O TRADICIJE TARI MI FAMILIJA: PARAMISJA BAŠI ROMANI KUJNA

Avtori: TARIK ABDULOV


(превод на македонски можете да прочитате тука) 


Mi familija but kerela sajgija e romane kulturake. Trujal amende, o bukja meni nena pes, ama amare adetja vakerena mange katar me avava. O familijakere tradicije sikavena amenge sar te ova popase  jek averencar. Amen sijam paše jek averencar, ama sijam hem aver.

O ELEMENTIJA TARI ROMANI FAMILIJA

Ki romani familija, kerela pe bari sajgija e pophurengje. Ola si but gogjaver em but bukja džanena. O terne sikljovena lender amare adetengje em tradicijake. Jek avereske amen pomožinaja em kana avena phare divesa, em kana avena lošale divesa. Ko bijava I paše familija khedela pe em pomožinena te kerel pes o bijav sar so valjani. O džuvlja kerena bovče bakšišencar e borjake so angja i familija em legarena ko knakoro dive ki bori. I najpaše familija kinela zlato, fustanja em aver pobare bukja. Ko bijav vodinena redo o murša sar izmetčije. Ko jek romano bijav avela paše familija, dostja, komšije. Ko but bijava nane samo Roma misafirja, avena em aver nacije kola bešena amare phuvjate. Odola si kolege tari buti, komšije, amala…Ola but mangena o romane bijava, amare adetja, e džuvlengere šalvare, a najbut mangena so isi baro džumbuši, sare khelena em si lošale. Lenge si interesno so ko romane bijava posebno bijav kerela o džamutro em posebno I bori. Prvo I bori jek rat kerela po bijav, a tajsarutno dive avela I muršani rig em lena e borja pa džana ki kafana te keren o bijav. Ko ekvaš taro bijav avena e borjakere daj, dat, phenja, phrala sar misafirja ko džamutreskoro bijav, a tajsarutno dive kerela pe džumaluko khere ko džamutro em avena e borjakere jek biš dži trijanda paše familija te anen bakšišja e ternenge em isi lačhi sofra em palem khelela pe em lošanela pe.. Ko romane bijava khelela pe horo em anglal svako horo aver džuvli cidela o horo. O redo khelimnaske si tari najpaše familija dži ko dostja em komšije. Kana khelela anglal ko horo jek džuvli, lengere roma, phrala, dada ja sastre dena e muzikake pare. I bori kana khuvela ki sala lela temana em agjaar pozdravinela e misafiren. Avindor ko romano bijav o na-Roma dostja em kolege dikhena savi si I romani tradicija em adetja em vakerena em averenge kobor si lošale o romane bijava.

Trujal I muzika, o adetja em I tradicija, mange I romani kujna sikavela savi si I romani kultura. Mange si I romani kujna purt savi kerela te ova paše sarine, sa o manuša so bešaja akate. Kana bešaja ki jek sofra amala taro razna nacije, amen družinaja amen em ulavaja lačhe momentija. Avdive te ale mande me amala gadže, me ka kerav lenge romano habe em ka vakerav lenge ko save prilike spreminela sine pe angle em savo značenje sine le. Agjaar me amala ka džanen em baši miri tradicija em praznikja. Soske me akava vakerava? Soske me sikljovava te ovav aščija ki maškaruni škola “Lazar Tanev”. Kana sijum sine potikno mi daj sikavgja mange sar kerena pe gudle bukja. Kana sikavela sine man jek recepta mi daj vakerela sine mange paramis odole habaske ja gudleske. Hederlezeske mi daj kerela sine mange em me pheenjake gudle mirikle taro gurabije ko razna boje. Kana kerela sine len svako berš vakerela sine mange sar kana oj sine tikni džala sine pe dajaja em dadeja ko prvo dive Hederlezi ko čarjalo than paše dži Francuski grobišta em odorig kinena sine lake esavke mirikle taro gudle gurabije. Mi daj siklili te kerel habe pe dajatar em akana vakerela kaj I tradicija eke me ka kerav te džal ponodorig.

Me dajatar sikliljum kaj I romani kujna si la interesna habe kola si but slična e kujnaja taro aver nacije so bešena akate. Eke sar primer, ka lav I alva. I alva so del ape ko mevljutja, ja kerela pe ko arefe anglal o Bajrami, kerena la em o Čhibane, em o Khoraja, em o Bošnjakoja. Sarine kerena la taro varo, šekeri em pani em ko isto način.

Me mangava kana ka ovav jek dive aščija, šefi ki kujna te kerav tradicionalna romane habe, ama em te dodainav nešto nevo ko purano recepti. Anglal nesavo dive mangljum te kerav iznenaduvanje mirenge khere em kergjum pišije (tortilje) kote so andre ko humer dodaingjum puteri. Ki recepta sine samo varo, lond em pani ama me čhivgjum puteri te dikhav savo ka ovel o ukus. O pišije ačhile ki isto forma, ama lengoro ukus sine but polačno, but sine kovle em but ukusna. Mangava miro habe te sikavel savi si I romani kujna, ama em odole habencar te približinav amari romani kultura e averenge. Mangava em te sikljovav o recepte taro aver nacije, te dikhav kova habe si slično e romane habeja, so si različno, kana odova habe ikalela pe ki sofra, ki savi prilika em si li nesavi interesno paramis odole habeske.

KANA AVENA AMENGE MISAFIRJA

Mi familija but mangela te aven lake misafirja khere. Kana avena amenge misafirja mi daj celo dive si ki kujna em kerela razna habe.Oj kerela kifle, salate, gudle em mariklja. O habe so ka kerel lačharela len šukar ko lačhe čare. Kana sijum sine potikno mi daj vakerela sine kaj kana avena sine lenge misafirja prvo ikalena sine lenge slatko kerdo khere. Mi daj sekova  nilaj taro razna emišja panda kerela khere slatko, rečelija, marmalade. Panda kana avela amenge misafiri oj prvo ikalela po kerdo slatko. O majnevo so sikliljum si o slatko taro dudum. But si lačho hajbaske!

Me haliljum kaj kana ulavaja amare sofre manušencar tari aver nacija, amen pendžaraja amen maškar amende pošukar em agjaar sikljovaja bašo averengere kulture. Ko romano prazniko Vasilica amen keraja ekvaš rakjate amare adetja. Me em mi phen sijam o polaznikja, anaja baht ko kher. O tajsarutno dive adžikeraja misafirja. Avena amenge em familija em dostja, Roma em Gadže. Mi daj pekela misirka, kerela sarme em kifle em pača  taro guruvano piro sar so kerela sine la lakoro dat. Sarine bešaja ki sofra, haja, pijaja, šunaja muzika em giljavaja. O praznikja sa e naciengere si but šukar način sar amen o manuša te ova popaše maškar amende.

ULAVAJA AMARE RECEPTE

Jek taro bukja baši kolende sijum barikano, si odova so mire familijate o recepte bašo habe em gudle nane samo amare. Amen mangaja te ulava len averencar. Kana nekoj avela amende em probinela nesavo habe, kana si lenge lačho hamnaske rodena amender recepta. Mi daj odma vakerela lenge I recepta. Jek taro receptija so ulavgja mi daj si o recepti bašo gudlo Kajmačina. I Kajmačina amende kerela pe samo jekdrom ko berš, samo ko 6 maj kana si o avgo dive taro romano tradicionalno prazniko Hederlezi.

Soske amen ulavaja averencar o recepte? Soske agjaar amen sikavaja amari tradicija em odova so keraja amare familijate. Agjaar mi familija sikavela po kulturno identiteti. Sakova čaro si kotor tari amari istorija. Kana ulavaja o receptija amen em ovena amen neve amala manušencar taro aver kulture.

MI GENERACIJA – PURT MAŠKAR O PURANO VAKTI EM O VAKTI SO KA AVEL

Mange važno si te džanav em te garavav amare romane recepte. Kana kerava habe me dajasar, džanava kaj sikljovibaja romano habe me garavava I romani tradicija. Jek dive, kana ka ovav profesionalno šefi ki kujna, mangava te kerav akala habe ama em jek dive te sikavav len mire čhavege. Mislinava kaj odova si but važno. Odova si način sar te kerel pe purt maškar o purano vakti em o vakti so ka avel. Odolea I tradicija ka ačhovel em ponodorig, ama amari kultura ka ačhol dživdi. E romane kujnaja mislinava kaj šaj te buvljara I multikultura soske kana sijam sarine ki isto sofra amen na haja smo habe, tuku amen em amalinaja, sikljovaja pobut jek avereske, ulavaja kamibe, istorija em keraja amenge neve memorije.


Avtori ko akava blog tano Tarik Abdulov, siklo ki maskarutni siklana MSLT”Lazar Tanev”, Skopje.


ОБЈАВЕНО НА 19.11.2024 ГОДИНА


________________________________________________________________________________________________

Овој блог е дел од серијалот на блогови на тема „Унапредување на мултиетничко општество и промоција на мултикултурата во нашата држава“ напишани од средношколци во рамки на проектот „Младински активизам за инклузивно општество“. 

Проектот „Младински активизам за инклузивно општество“ на Институтот за човекови права се спроведува во рамки на проектот „Поддршка од ЕУ за градење доверба на Западен Балкан“, кој е финансиран од Европската унија (ЕУ), а го спроведува Програмата за развој на Обединетите нации (УНДП).


Akava blogo tano kotor taro serijali ki tema “Angloderipa o multietnikano amalipe thaj promocija I multikultura ki amari radza” hramomi taro maskarutne sikle taro proekti “Ternegoro aktiviteti basi inkluzivno amalipe”. 

O proekti “Ternikano aktiviteti basi inkluzivno opstestvo” e Instituteskoro basi manusikane hakija kerde tane ko proektija “Dema arka taro EU baso gradibe patjape ko Pascimalo Balkan” kova tano finasirimo tari Evropikani Unija (EU), a sprovedimo tano tari Programa baši o razvoj taro Obedinime naciie (UNDP). 

project-img project-img